1- سطح اول مدل مفهومی مدل کسب و کار[1]
این
سطح دربرگیرنده تعاریف ماهیت، متعلقات مدل کسب و کار و فرا مدل هایی است که به درک
نمودن آن کمک می نماید. در این سطح مدل کسب و کار به عنوان یک مفهوم انتزاعی درنظر
گرفته می شود که به تشریح این موضوع که “آن کسب و کار چه کاری برای زندگی انجام می
دهد؟” می پردازد. تعاریف[2] با توجه به فرا مدل ها[3]،
تصویری از اینکه مدل کسب و کار به ما می دهند و در عین حال، به تعیین عناصر متشکله
یک مدل کسب و کار نیز می پردازند. برخی از صاحب نظران مثل “هامل” به بعد مفهومی و
برخی دیگر چون “گرد جین و استوروالدر[4]“
شدیداً به بعد مدل سازی آن توجه نموده اند. (استروالدر،2004)
2-
سطح دوم طبقه بندی مدل کسب و کار[5]
این
سطح دربرگیرنده انواع مختلف یا انواع فرامدل های [6]کلی
و در عین حال دارای ویژگی های مشترک هستند، می باشد[7].
این طبقه بندی ها ساده و در فرامدل ها به مدل های مختلف اشاره می نمایند. همانطور
که در بالا اشاره شد، این اختلاف منعکس کننده درجات مختلف مفهوم مدل سازی است.
علاوه بر این انواع و فرامدل ها را می توان زیر گروه سطح اول دانست، البته در این فرض الزامی وجود
ندارد[8]. در ضمن، طبقه بندی ها الزاماً برای مدل های
کسب و کار های عمومی به کار نمی روند و می توان آن ها را برای کسب و کارهای خاصی
چون شبکه های محلی بی سیم و بازی های موبایل نیز به کار برد. (استروالدر،2004)
2- سطح سوم، سطح نمونه مدل کسب و کار[9]
این
سطح می تواند هم شامل نمونه ای واقعی از مدل های کسب و کار و یا نمونه های تشریحی،
نمایشی و تصویری از مدل های کسب و کار دنیای واقعی می باشند. چندین صاحب نظر از
این به بعد به تجزیه و تحلیل کسب و کار شرکت هایی چون “زیراکس”، “دل”، “جنرال
موتورز”، “سوپرمارکت های آن لاین خاص” و “کمپانی های رسانه ای آنلاین” [10]پرداخته
اند. با این وجود صاحب نظران تا حد زیادی سعی نموده اند که این مدل های کسب و کار
واقعی را به تصویر بکشند. (استروالدر،2004)

[1]
overarching business model concept
[2]
timmers 1998; magretta 2002
[3] [chesbrough
and rosenbloom 2000; hamel 2000; linder and cantrell 2000; mahadevan 2000; amit
and zott 2001; applegate 2001; petrovic, kittl et al. 2001; weill and vitale
2001; gordijn 2002; stahler 2002; afuah and tucci 2003; osterwalder 2004
[4]
hamel , 2000; (gordijn,2002; osterwalder,2004
[5]
taxonomies
[6]
several types meta-model types of business models
[7]
[bambury 1998; timmers 1998; rappa,2001; weill and vita 2001
[8]
[bambury 1998; timmers 1998; rappa,2001; weill and vita 2001
[9]
instance level
[10]
xerox [chesbrough and rosenbloom 2002], dell[kraemer, dedrick et
al,2000], general motors’ onstar project[barabba, huber et al. 2002], special
online supermarkets[yousept and li 2004] and online media companies[krueger,
van der beek et al. 2004]