سطوح سه گانه مدل مفهومی مدل کسب و کار
1- سطح اول مدل مفهومی مدل کسب و کار[1]
این سطح دربرگیرنده تعاریف ماهیت، متعلقات مدل کسب و کار و فرا مدل هایی است که به درک نمودن آن کمک می نماید. در این سطح مدل کسب و کار به عنوان یک مفهوم انتزاعی درنظر گرفته می شود که به تشریح این موضوع که “آن کسب و کار چه کاری برای زندگی انجام می دهد؟” می پردازد. تعاریف[2] با توجه به فرا مدل ها[3]، تصویری از اینکه مدل کسب و کار به ما می دهند و در عین حال، به تعیین عناصر متشکله یک مدل کسب و کار نیز می پردازند. برخی از صاحب نظران مثل “هامل” به بعد مفهومی و برخی دیگر چون “گرد جین و استوروالدر[4]“ شدیداً به بعد مدل سازی آن توجه نموده اند. (استروالدر،2004)
2- سطح دوم طبقه بندی مدل کسب و کار[5]
این سطح دربرگیرنده انواع مختلف یا انواع فرامدل های [6]کلی و در عین حال دارای ویژگی های مشترک هستند، می باشد[7]. این طبقه بندی ها ساده و در فرامدل ها به مدل های مختلف اشاره می نمایند. همانطور که در بالا اشاره شد، این اختلاف منعکس کننده درجات مختلف مفهوم مدل سازی است. علاوه بر این انواع و فرامدل ها را می توان زیر گروه سطح اول دانست، البته در این فرض الزامی وجود ندارد[8]. در ضمن، طبقه بندی ها الزاماً برای مدل های کسب و کار های عمومی به کار نمی روند و می توان آن ها را برای کسب و کارهای خاصی چون شبکه های محلی بی سیم و بازی های موبایل نیز به کار برد. (استروالدر،2004)
2- سطح سوم، سطح نمونه مدل کسب و کار[9]
این سطح می تواند هم شامل نمونه ای واقعی از مدل های کسب و کار و یا نمونه های تشریحی، نمایشی و تصویری از مدل های کسب و کار دنیای واقعی می باشند. چندین صاحب نظر از این به بعد به تجزیه و تحلیل کسب و کار شرکت هایی چون “زیراکس”، “دل”، “جنرال موتورز”، “سوپرمارکت های آن لاین خاص” و “کمپانی های رسانه ای آنلاین” [10]پرداخته اند. با این وجود صاحب نظران تا حد زیادی سعی نموده اند که این مدل های کسب و کار واقعی را به تصویر بکشند. (استروالدر،2004)

[1] overarching business model concept
[2] timmers 1998; magretta 2002
[3] [chesbrough and rosenbloom 2000; hamel 2000; linder and cantrell 2000; mahadevan 2000; amit and zott 2001; applegate 2001; petrovic, kittl et al. 2001; weill and vitale 2001; gordijn 2002; stahler 2002; afuah and tucci 2003; osterwalder 2004
[4] hamel , 2000; (gordijn,2002; osterwalder,2004
[5] taxonomies
[6] several types meta-model types of business models
[7] [bambury 1998; timmers 1998; rappa,2001; weill and vita 2001
[8] [bambury 1998; timmers 1998; rappa,2001; weill and vita 2001
[9] instance level
[10] xerox [chesbrough and rosenbloom 2002], dell[kraemer, dedrick et al,2000], general motors’ onstar project[barabba, huber et al. 2002], special online supermarkets[yousept and li 2004] and online media companies[krueger, van der beek et al. 2004]