مدل کسب و کار از دیدگاه “استروالدر”
در کلیه مدل های بررسی شده، موجودیت های مذکور از دیدگاه ارائه دهنده/ ارائه دهندگان مدل به نحوی مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته است. به منظور شناسایی اجزاء تشکیل دهنده ی مدل کسب و کار، تحقیقات متنوعی صورت گرفته است ولی از میان همه آنها، کامل ترین تحقیق توسط استروالدر (2004) انجام شده است. مدل ایشان حاصل مطالعه و پژوهشی روی کلیه نظریاتی است که تا آن زمان در این حوزه ارائه شده است.
در دیدگاه "استروالدر[1]" (2004)، 9 بلوک (مؤلفه اصلی) سازنده مدل کسب و کار شناسایی شده است. (جدول1)
|
جدول 1- اجزاء اصلی و فرعی مدل کسب و کار از دیدگاه “ استروالدر” |
||
|
حـوزه |
زیـرحـوزه |
شـــرح |
|
محصول |
ارزش ارائه شده |
کالاها و سرویس هایی هستند که برای مشتریان، ارزش محسوب می شوند. |
|
رابط مشتری |
مشتری هدف |
کسانی هستند که شرکت می خواهد ارزش را به آنها ارائه دهد. |
|
کانال توزیع |
وسایل برقراری ارتباط با مشتریان هستند. |
|
|
روابط |
به تشریح لینک میان کمپانی و شرکت می پردازد. |
|
|
مدیریت زیرساخت |
پیکربندی ارزش |
به تشریح هماهنگی فعالیت ها و منابع مورد نیاز برای ایجاد ارزش می پردازد. |
|
قابلیت و توانایی |
توانایی اجرای یک الگوی قابل تکرار از اعمال مورد نیاز برای ایجاد ارزش مورد نظر برای مشتریان |
|
|
همکاری |
توافق در خصوص همکاری ارادی با سایر کمپانی ها برای ایجاد ارزش |
|
|
جنبه های مالی |
ساختار هزینه |
نشان دهنده پول موردنیاز برای همه وسایل بکار رفته در مدل کسب و کار |
|
مدل درآمد |
تشریح به دست آوردن پول از طریق مجموعه ای از جریان های درامد |
|
استروالدر و پیگنور (2002) دیدگاه دقیق تری برای مدل های کسب وکار ارائه کرده اند. آنها هستی شناسی ای (آنتولوژی) برای مدل های کسب وکار پیشنهاد کرده اند که از آن به عنوان"تعریف دقیقی از موارد کسب وکار اینترنتی و اجزاء وابسته ی آن در مدل کسب وکار شرکت" یاد کرده اند. ایشان مفهوم " هستی شناسی مدل کسب وکار الکترونیکی" را تحت عنوان "مفهوم سازی و رسمی سازی عناصر، روابط، لغات و معناشناسی مفاهیم و موضوعات ضروری در حیطه مدل کسب وکار الکترونیکی" تعریف کرده اند. هستی شناسی مدل های کسب وکار الکترونیکی به چندین سطح با افزایش عمق و پیچیدگی تجزیه می شود. سطح اول مربوط به چهار رکن اصلی مدل کسب وکار است. که عبارتند از : نوآوری کالا، رابطه با مشتری، مدیریت زیرساخت و امور مالی. همه این مفاهیم به جزء های بیشتری تجزیه می شوند و ارتباط دو جانبه ای با یکدیگر دارند. (آدمانیتیا جی پاتلی،2003)
اکثریت ابزاری که برای طراحی و نمایش مدل های کسب وکار به کار می رود، بر روابط، اهداف مبادله شده، بازیگران و فرایند های فعالیت های کسب وکار تاکید دارند. بنابراین آن ها همه اجزاء مدل های کسب وکار را معرفی نمی کنند، بلکه فقط به اجزا اصلی مدل کسب وکار اشاره می کنند. البته از یک استثنا در این مورد یاد می شود،، آن ها پیشنهاد کردند از مفاهیم و روابط تعیین شده برای طراحی مدل کسب وکار (e-bmo) در آنتولوژی مدل کسب وکار الکترونیکی استفاده شود. (هایس و فینگان،2005)
از دیدگاه "فرو[2]" (2005) یکی از محققین این حوزه، مدل کسب و کار استروالدر به این دلیل که مجموعه ای از جامع ترین و مناسب ترین مولفه های (اجزاء) اصلی و اجزاء فرعی کسب و کار را درخودش دارد و همچنینبه این دلیل که یک طرح کلی از جزئیات روابط بین اجزا کلیدی و اجزاء فرعی مدل کسب وکار را فراهم می کند، به عنوان مناسب ترین هستی شناسی انتخاب شده است.
شکل زیر (شکل 2-8) مبنا برای طراحی مدل کسب و کار است و مدل های مبنایی کسب و کار چارچوبی است که بر شناسایی حوزه های زیر به عنوان سنگ بناهای یک مدل کسب و کار تاکید دارد.
شایان ذکر است که این مدل های مبنایی کسب و کار مبنای تحقیقات متعددی (برای مثال، زات و همکاران(2011)[3]، واتسون و همکاران(2011)[4] راب و جاکوب(2010)[5]، ال- دبی و همکاران (2008)[6]) قرار گرفته است که این امر می تواند به عنوان پشتوانه و قابلیت کاربری آن در بنگاه های مختلف محسوب شود.

چهار جزء اصلی مدل مفهومی استروالدر را می توان عبارتند از:
- محصول : شرکت در چه کسب و کاری فعال است و چه محصولات و پیشنهادهای ارزشی به بازار عرضه می کند. کالا این جزء تمامی جنبه های مرتبط با پیشنهاد های سازمان را تحت پوشش قرار می دهد. این عنصر نه تنها کالا ها و خدمات بلکه روشی که با آن شرکت خودش را از رقبا متمایز می کند را نیز دربرمی گیرد. (استروالدر،2002(
- مشتری : مشتریان هدف شرکت چه کسانی هستند و چگونه روابط محکمی با آنها برقرار می شود.. از طریق به کار بردن شرکت های فناوری اطلاعات و ارتباطات می توان با تغییر دادن ارتباط فیزیکی مستقیم با مشتری مفاهیم مربوط به رابطه با مشتری را بهبود بخشید یا حتی تعریف دوباره ای از آن ارایه داد. (استروالدر،2002(
- مدیریت زیر ساخت : شرکت چگونه عاملیت های زیرساختی یا تدارکاتی را انجامی می دهد و چگونه در قالب سازمانی شبکه ای عمل می کند. فناوری اطلاعات و ارتباطات، به ویژه اینترنت تاثیر اساسی بر روشی که شرکت ها برای سازماندهی کردن فعالیت های داخلی و خارجی شرکت به کار می برند، دارند. تجزیه و تجزیه مجدد زنجیره ارزش صنعت، فعالیت های موجود و فعالیت های بازیگران جدید. مدیریت زیرساخت موقعیت سیستم ارزش را نشان می دهد که برای تحویل ارایه های شرکت و ایجاد و حفظ رابطه مشتری لازم و ضروری می باشد. (استروالدر،2002(
- جنبه های مالی : مدل درآمدی و ساختار هزینه مدل کسب و کار چیست؟ این یک عنصر کلیدی در مدل کسب وکار است. بهترین کالا ها و خدمات و بهترین سطح از ارتباط با مشتری تنها زمانی ارزشمند است، که موفقیت های مالی بلندمدت برای شرکت فراهم کنند که مدل های درآمد و هزینه از عوامل تعیین کننده در این مورد می باشند. (استروالدر،2002(
استروالدر فرآیند یک مدل کسب و کار را از طراحی تا پیاده سازی شامل 3 مرحله می داند. طراحی مدل کسب و کار، راهبرد را به طرح اولیه مدل کسب و کار ترجمه می کند، سپس منابع مالی را از طریق سرمایه گذاری داخلی و یا خارجی تامین می کند و در آخر، آن را پیاده سازی و تبدیل به سازمان کسب و کار واقعی می کند..شکل (2)

[1] osterwalder
[2] frew
[3] (zott et al.,2011)
[4] (watson et al.,2011)
[5] (robb and jacob,2010)
[6] (al-debei et al.,2008)