موضوعات درس مدیریت خدمات فناوری اطلاعات(ITIL)
۱- استراتژی خدمات : استراتژی سرویس در مرکز (هسته) چرخه زندگی ITIL v۳٫۱ قرار گرفته اما نمیتواند به تنهایی و بدون سایر بخشهای ساختار IT ایجاد شود. این بخش دربرگیرنده یک زیربنا ( framework) برای ایجاد تجربیات موفق(best practices) در اثر توسعه بلند مدت استراتژی سرویس است.این بخش شامل موضوعات مختلفی مانند :
- استراتژی عمومی (General Strategy)
- رقابت و فضای بازار (Competition and Market Space)
- انواع فراهم کنندگان سرویس (Service Provider Types)
- مدیریت سرویس در نقش دارایی استراتژیک (Service Management as a Strategic Asset)
- طراحی و توسعه سازمان (Organization Design and Development)
- فعالیتهای کلیدی فرآیندها (Key Process Activities)
- مدیریت مالی (Financial Management)
- مدیریت سرویس سهام (Service Portfolio Management)
- و نقشهای کلیدی و مسئولیتهای کارکنان درگیر در استراتژی سرویس (Key Roles and Responsibilities of Staff engaging in Service Strategy) میباشد.
۲- طراحی خدمات : طراحی سرویس IT از تجربیات موفق (Best Practice) تبعیت میکند و شامل طراحی معماری(Design of Architecture)، فرآیندها، قوانین (Policies)، مستندات و درنظر گرفتن نیازمندیهای تجاری آیندهاست.
موضوعات ابن بخش شامل موارد زیر میباشد
- بسته طراحی سرویس (SDP – Service Design Package)
- مدیریت سرویس فهرست (Service Catalog Management)
- مدیریت سطح سرویس (Service Level Management)
- طراحی برای مدیریت گنجایش (Designing for Capacity Management)
- سرویس IT مداوم (IT Service Continuity)
- امنیت اطلاعات (Information Security)
- مدیریت ملزومات (Supplier management)
- و نقشهای کلیدی و مسئولیت کارکنان درگیر در طراحی سرویس (key roles and responsibilities for staff engaging in service design ) میباشد.
۳- تحول خدمات : انتقال سرویس به تحویل سرویسهایی مربوط میشود که نیاز تجاری فعال / عملیاتی(Live\Operational use ) دارند. و اغلب از بخش “پروژه” IT پیروی میکنند بجای تجارت مرسوم (BAU – Business as Usual)
. این بخش از موضوعات زیر تشکیل شده است :
- مدیریت تغییرات در محیطهای تجارت مرسوم (Managing changes to the “BAU” environment )
- دارایی سرویس (Service Asset)
- مدیریت پیکربندی (Configuration Management)
- برنامه ریزی و پشتیبانی انتقال (Transition Planning and Support)
- مدیریت توسعه و نسخه (Release and Deployment Management)
- مدیریت تغییرات (Change Management)
- مدیریت دانش (Knoweledge Management)
- نقشهای کلیدی کارکنان درگیر در انتقال سرویس (Key Roles of Staff engaging in Service Transition)
4- اداره خدمات : تجربه موفق در گروی نائل شدن به تحویل سطوح مورد پذیرش (agreed levels) سرویسها، برای هردوی کاربران نهایی و مشتری هاست (که “مشتری” به کسی گفته میشود که برای دریافت یک سرویس بهایی را پرداخت کرده باشند و در مورد، توافق نامه سطح سرویس (SLA’s – Service Level Agreement ) گفتگو کرده باشند). عملیات سرویس بخشی از چرخه زندگی است، وقتی که سرویسها و مقادیر (value) کاملا تحویل شدهاند. همچنین ردگیری (Monitoring) مشکلات (Problems) و برقراری تعادل بین سرویس اطمینان بخش (Service reliability) و هزینه و غیره قابل ذکر و توجهاست. موضوعات ابن بخش شامل موارد زیر میباشد :
- برقراری تعادل بین اهداف برخوردی، مانند اطمینان و هزینه و … (Balancing Confilicting Goals)
- مدیریت رخدادها (Event Management)
- مدیریت وقایع (Incident Management)
- مدیریت مشکلات (Problem Management)
- تکمیل رخدادها (Event Fulfillment)
- مدیریت داراییها (Asset Management)
- سرویس خدمات (Service Desk)
- مدیریت برنامه و تکنیکی (Technical and Application Management)
- نقشهای کلیدی و مسئولیت کارکنان درگیر در عملیات سرویس (key roles and responsibilities for staff engaging in Service Operation) میشوند.
۵- بهینه سازی پیوسته خدمات
مرتب سازی و مرتب سازی دوباره سرویسهای IT به منظور تغییر نیازهای تجاری انجام میشود (به آن دلیل که ثبات، باعث رو به زوال رفتن موسسه و یا تنزل آن میشود). هدف بهبود مداوم سرویس، مرتب سازی و مرتب سازی دوباره سرویسهای IT، برای تغییر نیازهای تجاری، بوسیله تعریف و پیاده سازی بهبودها در سرویسهای IT یی است که فرآیند تجاری را پشتیبانی میکنند. دورنمای بهبود مداوم سرویس در بهبودها، دورنمای تجاری کیفیت سرویس است، حتی با اینکه بهبود مداوم سرویس، میخواهد تاثیرات فرآیندها، بازدهی و هزینه موثر فرآیندهای IT را در تمامی طول چرخه حیاتشان بهبود ببخشد. بر اساس بهبود مدیریت، بهبود مداوم سرویس باید بصورت کاملا روشن و واضح، تعریف کند که چه چیزی باید کنترل و اندازه گیری شود.
بهبود مداوم سرویس باید مانند سایر تجربیات موفق عمل شود. آنها نیازمند یک برنامه ریزی بالا به پیش رو (upfront )، آموزش و اطلاع رسانی، زمان بندی مداوم، ایجاد نقشها، نسبت دادن به خود، و فعالیتها براساس میزان موفقیت شناسایی میشوند. بهبود مداوم سرویس باید مانند فرآیندها با فعالیتهای تعریف شده، ورودیها، خروجیها، نقشها و گزارشها برنامه ریزی و زمان بندی شود.